(ភ្នំពេញ)៖ នៅព្រឹកថ្ងៃទី២៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦ ឯកឧត្តម វង្សី វិស្សុត ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រចាំការរដ្ឋមន្ត្រីទទួលបន្ទុកទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានគណៈកម្មាធិការដឹកនាំការកែទម្រង់ច្បាប់ បានអញ្ជើញបើក និងដឹកនាំសិក្ខាសាលាស្ដីពីការរៀបចំក្រមពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់កម្ពុជា ដែលរៀបចំដោយអគ្គលេខាធិការដ្ឋាននៃគណៈកម្មាធិការដឹកនាំការកែទម្រង់ច្បាប់ នៅសណ្ឋាគារសុខាភ្នំពេញ។ សិក្ខាសាលានេះ មានការអញ្ជើញចូលរួមពីតំណាងមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់រាជរដ្ឋាភិបាល, តំណាងក្រសួងស្ថាប័ននានា, ស្ថាប័នតុលាការ, វិស័យឯកជន, អង្គទូត, អង្គការអន្តរជាតិ និងអ្នកប្រកបវិជ្ជាជីវៈច្បាប់ ព្រមទាំងអ្នកជំនាញការជាតិ និងអន្តរជាតិ ប្រមាណ ៤០០នាក់។
ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុត បានមានប្រសាសន៍ថា សិក្ខាសាលាស្តីពី “ការរៀបចំក្រមពាណិជ្ជកម្មសម្រាប់កម្ពុជា” នាថ្ងៃនេះ គឺការបោះជំហានថ្មីមួយទៀត ក្នុងក្របខ័ណ្ឌកម្មវិធីកែទម្រង់ច្បាប់របស់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីរួមគ្នាគិតគូរពីការរៀបចំ និងបញ្ចូលច្បាប់និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្មទៅជាក្រមពាណិជ្ជកម្មមួយដែលច្បាស់លាស់ មានសមានគតិភាព និងជួយទ្រទ្រង់ប្រសិទ្ធភាពនិងការលូតលាស់នៃធុរៈកិច្ច ដែលនឹងក្លាយជាចំណែកដ៏សំខាន់មួយនៃការកសាងបូរណភាពនៃប្រព័ន្ធច្បាប់ ក៏ដូចជានីតិរដ្ឋនៅកម្ពុជា។
ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុត ក៏បានលើកឡើងអំពីដំណើរវិវត្តសំខាន់ៗនៃការកែទម្រង់ច្បាប់ ក្រោមកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ចាប់តាំងពីនីតិកាលទី២ រហូតមកដល់នីតិកាលទី៧ នៃរដ្ឋសភា ដោយជារួម ក្នុងរយៈពេលជិត៣ទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ កំណែទម្រង់ច្បាប់ បានសម្រេចនូវសមិទ្ធផលយ៉ាងច្រើនជាសារវន្ត ហើយបង្កើតបានជាមូលដ្ឋានគ្រឹះសម្រាប់ការដឹកនាំនិងគ្រប់គ្រងប្រទេស ជាពិសេសការធានាបាននូវសុខសន្តិភាព សណ្តាប់ធ្នាប់សង្គម ការអភិវឌ្ឍសង្គម-សេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាការធ្វើសមាហរណកម្មកម្ពុជាចូលទៅក្នុងតំបន់និងសកល។ ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រចាំការបន្តថា ទន្ទឹមនឹងវឌ្ឍនភាពគន្លឹះៗ បញ្ហាជាសារវន្តមួយចំនួនក៏បានកើតឡើងក្នុងប្រព័ន្ធច្បាប់កម្ពុជាផងដែរ ដូចជាបញ្ហាអត្តសញ្ញាណច្បាប់កម្ពុជាមានលក្ខណៈចម្រុះ អសង្គតិភាពនៃច្បាប់ជាធរមាន គម្លាតរវាងគោលនយោបាយនិងច្បាប់ គម្លាតរវាងច្បាប់និងការអនុវត្តច្បាប់ ច្បាប់មួយចំនួនមិនអាចអនុវត្តបានឬហួសសម័យ ព្រមទាំងបញ្ហាជារចនាសម្ព័ន្ធស្ថាប័ន និងបញ្ហាជាន់សមត្ថកិច្ចគ្នាជាដើម។ល។
ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុត បានបន្តលើកឡើងថា រាជរដ្ឋាភិបាលនីតិកាលទី៧ នៃរដ្ឋសភា ក្រោមការដឹកនាំដ៏ឈ្លាសវៃ ប្រកបដោយគតិបណ្ឌិត និងចក្ខុវិស័យវែងឆ្ងាយរបស់ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានបន្តយកចិត្តទុកដាក់លើកកម្ពស់ និងពង្រឹងប្រសិទ្ធភាពច្បាប់ជាអាទិភាពគន្លឹះមួយ ក្នុងចំណោមអាទិភាពគន្លឹះទាំង៥ នៃ“ការកែទម្រង់និងការពង្រឹងអភិបាលកិច្ច” របស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ ហើយក្នុងទិសដៅពន្លឿនល្បឿននៃការងារកែទម្រង់ សម្តេចធិបតីនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានសម្រេចបង្កើតគណៈកម្មាធិការដឹកនាំការកែទម្រង់ច្បាប់ ក្នុងឆ្នាំ២០២៤ ជាមួយនឹងការអនុម័តដាក់ឱ្យប្រើប្រាស់នូវក្របខ័ណ្ឌយុទ្ធសាស្ត្រនៃកម្មវិធីកែទម្រង់ច្បាប់របស់រាជរដ្ឋាភិបាល កាលពីឆ្នាំ២០២៥។ ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រចាំការ បានគូសបញ្ជាក់ថា គិតមកទល់ពេលនេះ សកម្មភាពកែទម្រង់ជាច្រើនត្រូវបានដាក់ចេញ និងអនុវត្តជាបន្តបន្ទាប់ ដោយរួមទាំងកិច្ចពិភាក្សាលើការរៀបចំក្រមពាណិជ្ជកម្ម កាលពីចុងឆ្នាំ២០២៥ផងដែរ។
ឯកឧត្ដម វង្សី វិស្សុត បានគូសរំលេចថា ពិភពលោកបច្ចុប្បន្នកំពុងឆ្លងកាត់ការផ្លាស់ប្តូរទម្រង់នៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មយ៉ាងលឿនរហ័ស ហើយទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មបានវិវត្តខ្លួនពីបែបប្រពៃណី ទៅជាឌីជីថលូបនីយកម្ម ទៅពាណិជ្ជកម្មបៃតង។ ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មសកល ពហុភាគី តំបន់ និងទ្វេភាគី កំពុងស្ថិតក្នុងស្ថានភាពប្រែប្រួលដែលបង្កើតបានឡើងនូវវិធាននិងគោលការណ៍នៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មចម្រុះសណ្ឋាន និងស្មុគស្មាញ។ ស្របពេលដែលទម្រង់នៃការធ្វើពាណិជ្ជកម្មមានការវិវត្តកាន់តែច្រើន និងកាន់តែសាំញ៉ាំ និន្នាការផ្លូវច្បាប់ក៏ត្រូវតែវិវឌ្ឍទៅតាមនោះដែរ ហើយកម្ពុជាពិតជាទទួលរងនូវផលប៉ះពាល់នៃការផ្លាស់ប្ដូរទាំងនោះ មិនអាចគេចបានឡើយ។ទន្ទឹមនេះ សម្រាប់កម្ពុជា តាមការសិក្សាស្រាវជ្រាវ ក៏ដូចជាការលើកឡើងជាហូហែររបស់វិស័យឯកជន វិស័យពាណិជ្ជកម្មនៅកម្ពុជានឹងបន្តមានការប្រឈមមួយចំនួន ដូចជា អសង្គតិភាពរវាងច្បាប់ អសង្គតិភាពរវាងច្បាប់និងលិខិតបទដ្ឋានគតិយុត្តក្រោមច្បាប់ អនុលោមភាពច្បាប់ក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្មមានភាពច្រើនពេក ហើយស្មុគស្មាញពេកនៅពេលខ្លះ ដូចជាការចុះបញ្ជី ការសុំលិខិតអាជ្ញាបណ្ណ ឬលិខិតអនុញ្ញាតជាដើម ក៏ដូចជាភាពស្មុគស្មាញនៃនីតិវិធី វិវាទសមត្ថកិច្ចរវាងស្ថាប័នគ្រប់គ្រង ច្បាប់ខ្លះមិនអាចអនុវត្តបានឬហួសសម័យ។ ក្រៅពីនោះ ការធ្វើឌីជីថលូបនីយកម្មនៃសេវាសាធារណៈក្នុងវិស័យខ្លះ គឺមិនទាន់មានវិធានគតិយុត្តគ្រប់គ្រងច្បាស់លាស់នៅឡើយ ហើយបើមានក៏ពិបាករក ជាពិសេសគឺប្រកាសរបស់ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ។ លើសពីនេះ ទំនុកចិត្តលើប្រព័ន្ធតុលាការនិងយន្តការដោះស្រាយវិវាទពាណិជ្ជកម្ម និងបញ្ហាអភិបាលកិច្ចជាដើម។ល។ នៅតែជាបញ្ហាប្រឈម។
ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុត បានគូសបញ្ជាក់ថា ដោយយល់ឃើញថា បញ្ហាទាំងអស់ខាងលើនេះ គឺជារបាំងដ៏ធំមួយនៃប្រសិទ្ធភាពនិងកំណើនសេដ្ឋកិច្ច ក៏ដូចជាការអភិវឌ្ឍរបស់កម្ពុជាទើបក្នុងនាមជាប្រធានគណៈកម្មាធិការដឹកនាំការកែទម្រង់ច្បាប់ ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការបានលើកសំណើឡើងនិងដាក់ចេញនូវគោលគំនិតក្នុងការរៀបចំក្រមពាណិជ្ជកម្ម ជាកិច្ចការស្នូលមួយនៅក្នុងយុទ្ធសាស្ត្រគន្លឹះទាំង៤ នៃក្របខ័ណ្ឌយុទ្ធសាស្ត្រនៃកម្មវិធីកែទម្រង់ច្បាប់របស់រាជរដ្ឋាភិបាល។ ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការបន្តថា ការដាក់បញ្ចូលគ្រប់វិធានចាំបាច់ដែលគ្រប់គ្រងវិស័យពាណិជ្ជកម្មនៅក្នុងក្រមតែមួយ នឹងផ្តល់សារប្រយោជន៍ជាច្រើន ដោយក្នុងនោះ ជាពិសេសដើម្បីបង្កើតនូវ Level Playing Field គឺប្រព្រឹត្តិកម្មស្មើភាព និងយុត្តិធម៌ ចំពោះគ្រប់តួអង្គក្នុងវិស័យសេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងធុរកិច្ច ដែលជាចំណុចមិនអាចខ្វះបានក្នុងយន្តការសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារ ដែលនេះជាទិដ្ឋភាពយុទ្ធសាស្ត្រមួយដ៏សំខាន់ ក្នុងក្របខ័ណ្ឌនៃការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។
ឯកឧត្ដមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីប្រចាំការ វង្សី វិស្សុត បានបន្តថា ទោះបីយ៉ាងណាក៏ដោយ ការរៀបចំក្រមពាណិជ្ជកម្មរបស់កម្ពុជា គឺជាគម្រោងរយៈពេលវែងមួយទាមទារការសិក្សាឱ្យបានស៊ីជម្រៅលើគ្រប់ទិដ្ឋភាពទាំងអស់និងការចូលរួមពីភាគីពាក់ព័ន្ធទាំងអស់ ក្នុងការរៀបចំនិងតាក់តែង។ ជាទស្សនវិស័យ បើយើងគិតថា ពិតជាចង់ដោះស្រាយបញ្ហាដែលកម្ពុជាកំពុងជួបប្រទះ ហើយបើកផ្លូវនិងវែកផ្លូវ សម្រាប់ឱ្យកម្ពុជាងើបឡើងទាំងជាសេដ្ឋកិច្ចវិនិយោគ និងធុរកិច្ច ក៏ដូចជាការដោះស្រាយបញ្ហាជីវភាពប្រជាជនទៅថ្ងៃមុខ យើងមិនអាចរង់ចាំ១០ឆ្នាំ ឬ២០ឆ្នាំទៀត ដើម្បីរៀបចំក្រមពាណិជ្ជកម្មនេះឱ្យរួចរាល់នោះទេ ពោលគឺយើងត្រូវចាត់ទុកកិច្ចការនេះជាអាទិភាពមួយ ដែលត្រូវធ្វើឱ្យបានលឿនបំផុត ប៉ុន្តែធ្វើទៅតាមល្បឿនដែលអាចធ្វើទៅបាន ប្រកបដោយភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ មានប្រសិទ្ធភាព និងអាចអនុវត្តបានពេញលេញ ព្រមទាំងមានប្រយោជន៍។
ក្នុងឱកាសនេះ ឯកឧត្ដម វង្សី វិស្សុត បានលើកទឹកចិត្តអង្គសិក្ខាសាលាទាំងមូលឱ្យចូលរួមដោយសកម្ម និងស្មោះត្រង់ ក្នុងស្មារតីស្ថាបនា ដើម្បីប្រមូលនូវការចេះដឹង បទពិសោធ និងធាតុចូលសំខាន់ៗ ដោយផ្ដោតជាពិសេសទៅលើ ទី១ វិធីសាស្ត្រនៃការរៀបចំក្រម ដោយត្រូវរៀនសូត្រពីប្រទេសផ្សេងៗផង ហើយក៏រៀនសូត្រពីប្រទេសខ្លួនឯងផង និងទី២ វិសាលភាពនៃក្រមនេះ ដោយត្រូវកំណត់ឱ្យបានសមស្រប តែមានភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនិងស៊ីជម្រៅ ស្របតាមឧត្តមានុវត្តន៍អន្តរជាតិផង និងតាមបរិបទនិងបទពិសោធរបស់កម្ពុជាផ្ទាល់ផងដែរ។
